Zwerfsteen met Gletsjerkrassen

Sommige zwerfstenen zitten helemaal onderin de gletsjer. Omdat de gletsjer langzaam beweegt schuren die stenen over de bodem. Dat laat sporen na. De stenen hebben vaak een opvallend gladde of vlakke kant waarop als gevolg van het schuren krassen zijn te zien. Als je hier een beetje op gaat letten kom je ze regelmatig tegen op plaatsen waar zwerfstenen liggen. De kans is het grootst als een steen niet te lang in de openlucht heeft gelegen, uiteindelijk vervagen de gletsjerkrassen door verwering.

De krassen op deze steen zijn alleen 's avonds te zien bij kunstlicht dat dan zo invalt dat het de krassen duidelijk zichtbaar maakt, overdag vallen ze niet op. De steen ligt schuin tegenover de bushalte aan de Vredeman de Vriesstraat in Ljouwert.

In Ljouwert kan je veel van dit soort stenen aantreffen, ze worden gebruikt als decoratie in parken en als afzetting om illegaal autoverkeer tegen te houden. De stenen zijn afkomstig uit de terp Oldehove, de plaats waar Ljouwert in de romeinse tijd als terpdorpje is ontstaan. Ze moesten van ver worden aangevoerd om te gebruiken voor de fundering van de rond 1000 gebouwde Sint-Vituskerk. De kerk werd vervolgens in verschillende fasen steeds verder uitgegreid en verbouwd. In 1529 werd nog begonnen met de bouw van een grote toren maar dat mislukte omdat deze al tijdens de bouw begon te verzakken. De bouw moest daarna noodgedwongen worden beëindigd. Nadat het kerkgebouw in 1576 werd beschadigd tijdens een zware storm, werd het in 1595 grotendeels afgebroken. De laatste muurdelen werden echter pas rond 1706 opgeruimd. Later tijdens verschillende opgravingen en de aanleg van een parkeergarage zijn de stenen van de fundering weer tevoorschijn gekomen en opgeslagen. De bij de kerk behorende onvoltooide en scheve toren is blijven staan en heeft in de volksmond de naam 'Oldehove' overgenomen van de terp.

Keywords: Zwerfsteen, Leeuwarden, Vredeman de Vriesstraat, Gletsjerkrassen, Sporen, IJstijd, Saalien, Schuren, Bodem, Kunstlicht, Afkomstig, Fundering, Oldehove